Totale zonsverduisteringen zijn niet zeldzaam op zich, er is er ergens ter wereld ongeveer om de anderhalf jaar één. Maar dat “ergens” is meestal midden op de Stille Oceaan of boven Antarctica. Dat de smalle schaduwbaan uitgerekend over een land valt waar je in tweeënhalf uur naartoe vliegt, is wél zeldzaam. En dat het drie keer na elkaar gebeurt boven hetzelfde land, is uitzonderlijk.
Voor het Iberisch schiereiland was het meer dan honderd jaar geleden dat er nog een totale zonsverduistering te zien was. En dan komen er ineens drie.
De drie op een rij
| Datum | Type | Waar in Spanje | Maximale duur |
|---|---|---|---|
| 12 augustus 2026 | totaal | noordelijke helft, tegen zonsondergang | ca. 1 min 40 sec |
| 2 augustus 2027 | totaal | zuidpunt, halverwege de ochtend | ca. 4 min 40 sec |
| 26 januari 2028 | ringvormig | van het zuidwesten naar het oosten, laat in de namiddag | ca. 7 min 15 sec ringfase |
Die laatste kolom vraagt wel om uitleg, want de langste duur is hier niet de mooiste ervaring. Dat zit hem in het verschil tussen totaal en ringvormig, en dat verschil is groter dan de meeste mensen denken.
Totaal of ringvormig: waarom dat alles uitmaakt
De maan draait niet in een perfecte cirkel om de aarde. Staat ze relatief dichtbij, dan lijkt ze groter dan de zon en dekt ze die volledig af: een totale verduistering. Staat ze verder weg, dan lijkt ze kleiner en blijft er een lichtende ring rond de maan staan: een ringvormige.
Dat klinkt als een gradueel verschil, maar het is een ander verschijnsel. Bij een totale valt het echt donker, verschijnen er sterren, zakt de temperatuur merkbaar en zie je de corona, de ijle buitenatmosfeer van de zon die je op geen enkel ander moment met het blote oog kan zien. Bij een ringvormige blijft dat overgebleven randje zon zo fel dat er niets van dat alles gebeurt: het wordt hooguit vreemd schemerig, en je moet de hele tijd een eclipsbril op houden.
Onthou dit: Bij een totale zonsverduistering mag de bril af tijdens de totaliteit, en dát is het moment waarvoor mensen de halve wereld rondvliegen. Bij een ringvormige gaat de bril geen seconde af. Zeven minuten ring is dus geen betere deal dan vier minuten totaliteit, integendeel.
Bekijk het verloop per stad
Kies een eclips en een stad, en schuif door het verloop om te zien wat er op welk moment gebeurt.
Alle tijden ook op een rij, per eclips:
| Eclips | Plaats | Begin | Centrale fase | Einde |
|---|---|---|---|---|
| 12 aug 2026 totaal |
Zaragoza | 19:34:42 | 20:29:03 tot 20:30:27 1 min 24 sec |
21:07:33 |
| 2 aug 2027 totaal |
Gibraltar | 09:41:06 | 10:45:33 tot 10:50:01 4 min 28 sec |
12:01:09 |
| 2 aug 2027 totaal |
Málaga | 09:42:05 | 10:48:06 tot 10:50:03 1 min 57 sec |
12:02:37 |
| 26 jan 2028 ringvormig |
Sevilla | 16:34:29 | 17:52:21 tot 17:59:36 7 min 15 sec ring |
18:41:03 |
| 26 jan 2028 ringvormig |
Valencia | 16:39:07 | 17:53:28 tot 18:00:30 7 min 02 sec ring |
18:13:57 |
Lokale tijd (CEST in augustus, CET in januari), via timeanddate.com. Let op het verschil in tijdstip: in 2026 viel de totaliteit vlak voor zonsondergang, in 2027 staat de zon halverwege de ochtend hoog aan de hemel.
12 augustus 2026: de eerste in een eeuw
Deze is intussen geweest. De schaduwbaan liep over Oost-Groenland, West-IJsland en vervolgens de noordelijke helft van Spanje, met ook een puntje van Noordoost-Portugal.
Het bijzondere en tegelijk lastige aan deze was de timing: in Spanje viel de totaliteit pas vlak voor zonsondergang, met de zon laag boven de horizon. In Zaragoza bijvoorbeeld begon de totaliteit om 20:29 en duurde ze 1 minuut en 24 seconden. Mooi voor foto’s met landschap erbij, maar je had wel een vrij zicht naar het westen nodig, en laag boven de horizon is de kans op sluierbewolking groter.
Vanuit België zagen we hem als een gedeeltelijke verduistering, met ongeveer 89 tot 90 procent van de zon bedekt. Dat is veel, en het was zeker merkbaar, maar het illustreert perfect wat we hierboven schreven: bij 90 procent wordt het licht vreemd en koperkleurig, en that’s it. De corona blijft onzichtbaar.
2 augustus 2027: dit is de grote
Dit is degene waarvoor je iets moet plannen. De baan raakt de zuidpunt van Spanje, en de totaliteit valt halverwege de ochtend, rond kwart voor elf, met de zon hoog en helder aan de hemel. Geen gedoe met de horizon dus.
De duur verschilt sterk per plek, omdat alleen de noordrand van de baan over Spanje schampt. In Tarifa loopt de totaliteit op tot ongeveer 4 minuten 40, in Gibraltar 4 minuten 28, in Marbella 3 minuten 21, maar in Málaga nog geen 2 minuten. En Sevilla valt er net buiten.
Kom daar nog bij dat begin augustus in Andalusië zo goed als altijd onbewolkt is. In Marbella was het op deze datum historisch maar 7 procent van de keren bewolkt. Dat is voor een eclipsreis een uitzonderlijk goede gok.
Alles over waar je precies gaat staan, hoe je het boekt en wat je meeneemt, staat in onze volledige gids voor de zonsverduistering van 2027.
26 januari 2028: de ringvormige
Anderhalf jaar later komt er nog één, maar dit is een ringvormige. De baan loopt van het zuidwesten van Spanje en Zuid-Portugal schuin naar het oosten, en de ringfase duurt lang: in Sevilla ruim 7 minuten, in Valencia iets meer dan 7.
Twee dingen temperen het enthousiasme. Ten eerste dus het type: geen corona, geen duisternis, bril de hele tijd op. Ten tweede het seizoen. Eind januari is de kans op bewolking in Spanje een heel ander verhaal dan begin augustus: historisch was het op die dag 58 procent van de keren bewolkt. Je hebt dus grofweg één kans op twee dat je er iets van ziet.
Daar staat tegenover dat Sevilla, dat in 2027 net buiten de totaliteit valt, in 2028 wél vooraan zit. Een kleine troost voor de stad.
Welke moet je kiezen?
Als je er maar één doet, is het antwoord simpel: 2 augustus 2027. Langste totaliteit, hoogste zonnestand, laagste kans op wolken, en de enige van de drie waarbij je de corona te zien krijgt. Bovendien valt hij midden in de zomervakantie, wat plannen makkelijker maakt.
Doe je er twee, neem 2028 er dan bij als je toch in Spanje bent, maar zonder er je reis rond te bouwen en zonder al te hoge verwachtingen van het weer.
- Zuid-Spanje is vanuit België maar tweeënhalf uur vliegen
- De eclips van 2027 valt 's ochtends met de zon hoog aan de hemel
- Begin augustus is de kans op onbewolkte hemel in Andalusië uitzonderlijk groot
- Perfect te combineren met een rondreis door Andalusië
- Twee kansen kort na elkaar, wat druk van de ketel haalt
- De baan van 2027 schampt Spanje, dus de duur zakt snel richting het noorden
- Tarifa en Gibraltar hebben weinig logies voor de vraag die eraan komt
- De eclips van 2028 is ringvormig: geen corona en geen duisternis
- Eind januari is de kans op bewolking in Spanje meer dan de helft
- 2 augustus valt in het Spaanse hoogseizoen
Veilig kijken
Dit geldt voor alle drie, en het is geen slag om de arm: naar de zon kijken zonder bescherming beschadigt je netvlies blijvend, zonder dat je er pijn bij voelt.
- Gebruik altijd een gecertificeerde eclipsbril (norm ISO 12312-2). Een zonnebril, roet op glas of een fotonegatief zijn geen alternatief.
- Alleen bij een totale verduistering mag de bril af, en enkel tijdens de totaliteit zelf. Zodra het eerste zonlicht terugkomt, gaat hij meteen weer op.
- Bij een ringvormige verduistering blijft de bril de hele tijd op. Er is nooit een veilig moment.
- Fotografeer je? Dan heeft ook je toestel of telefoon een zonnefilter nodig tijdens de gedeeltelijke fasen.
Verder lezen
Veelgestelde vragen over de zonsverduisteringen boven Spanje
Hoeveel zonsverduisteringen zijn er in Spanje te zien?
Drie in minder dan achttien maanden: een totale op 12 augustus 2026 boven Noord-Spanje, een totale op 2 augustus 2027 boven Zuid-Spanje, en een ringvormige op 26 januari 2028. Daarvoor was er meer dan een eeuw lang geen totale zonsverduistering zichtbaar vanaf het Iberisch schiereiland.
Welke van de drie is de mooiste?
Die van 2 augustus 2027. Ze duurt het langst als totale verduistering, de zon staat halverwege de ochtend hoog aan de hemel, en de kans op bewolking in Andalusië is begin augustus heel klein. Het is bovendien de enige waarbij je in Spanje ruim vier minuten totaliteit kan halen.
Wat is het verschil tussen een totale en een ringvormige zonsverduistering?
Bij een totale dekt de maan de zon volledig af: het wordt donker, er verschijnen sterren en je ziet de corona. Bij een ringvormige staat de maan verder van de aarde en lijkt ze kleiner, waardoor er een lichtende ring zon overblijft. Dat randje is zo fel dat het niet donker wordt en de corona onzichtbaar blijft.
Was de zonsverduistering van 12 augustus 2026 in België te zien?
Als gedeeltelijke verduistering wel, met ongeveer 89 tot 90 procent van de zon bedekt. Voor de totaliteit moest je in West-IJsland of Noord-Spanje zijn.
Hoe groot is de kans dat wolken de eclips verpesten?
Dat verschilt enorm per datum. Voor 2 augustus 2027 was het aan de Andalusische kust historisch maar 7 tot 17 procent van de keren bewolkt, afhankelijk van de plaats. Voor 26 januari 2028 loopt dat op tot ongeveer 58 procent.
Heb je voor alle drie een eclipsbril nodig?
Ja. Tijdens elke gedeeltelijke fase, en bij de ringvormige van 2028 gedurende de hele verduistering, is een gecertificeerde eclipsbril volgens ISO 12312-2 noodzakelijk. Alleen tijdens de totaliteit van een totale verduistering mag hij af.
Geen Reacties